FIFO và LIFO là gì?

FIFO (First In, First Out - Vào trước xuất trước): Hàng nhập kho trước được xuất trước. Như hàng trong siêu thị - sản phẩm mới được đẩy vào sau, hàng cũ phía trước được lấy ra trước.

LIFO (Last In, First Out - Vào sau xuất trước): Hàng nhập sau được xuất trước. Như chồng đĩa - đĩa đặt lên trên cùng được lấy ra đầu tiên.

So sánh FIFO vs LIFO

Khi nào dùng FIFO?

• Thực phẩm, dược phẩm, hóa mỹ phẩm có hạn sử dụng
• Hàng thời trang theo mùa
• Linh kiện điện tử có ngày sản xuất

Khi nào dùng LIFO?

• Vật liệu xây dựng (xi măng, gạch) - không có date
• Kim loại, phế liệu không có hạn dùng
• Hàng hóa đồng nhất không cần phân biệt lô

Long Quyền tư vấn thiết kế kệ kho phù hợp với phương pháp quản lý hàng hóa của bạn.

Liên hệ tư vấn miễn phí:

FIFO vs LIFO Trong Quản Lý Kho — Khi Nào Nên Dùng Loại Nào?

FIFO và LIFO là hai nguyên tắc quản lý hàng tồn kho cơ bản nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến thiết kế hệ thống kệ kho, quy trình vận hành và thậm chí cả báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Lựa chọn sai giữa FIFO và LIFO có thể dẫn đến hàng hết hạn, tổn thất tài chính và không tuân thủ quy định an toàn thực phẩm.

FIFO Là Gì?

FIFO (First In First Out) — Hàng vào trước, xuất trước. Đơn vị hàng được nhập vào kho sớm nhất sẽ được xuất kho đầu tiên. Đây là nguyên tắc tự nhiên nhất, giống như hàng xếp theo hàng — người đến trước được phục vụ trước.

Ứng dụng FIFO phù hợp với: thực phẩm và đồ uống (bắt buộc vì có hạn sử dụng), dược phẩm và thiết bị y tế (FEFO — First Expired First Out, biến thể của FIFO), mỹ phẩm, hóa chất có hạn dùng, và bất kỳ hàng nào chất lượng giảm theo thời gian.

Hệ thống kệ hỗ trợ FIFO: Gravity flow racking (kệ trọng lực), pallet flow racking, và kệ selective thông thường nếu quản lý tốt bằng WMS.

LIFO Là Gì?

LIFO (Last In First Out) — Hàng vào sau, xuất trước. Đơn vị hàng nhập gần nhất được xuất trước. Ít phổ biến hơn FIFO trong logistics nhưng có trường hợp sử dụng rõ ràng.

Ứng dụng LIFO phù hợp với: hàng hóa không có hạn sử dụng (thép, linh kiện máy móc, vật liệu xây dựng), kho cần tốc độ nhập xuất cao với hàng đồng nhất, kho lạnh nơi mở cửa ít hơn = tiết kiệm năng lượng.

Hệ thống kệ hỗ trợ LIFO: Drive-in racking, push back racking, double deep racking, kệ pallet selective tiêu chuẩn (nhưng cần kỷ luật vận hành).

FIFO vs LIFO: So Sánh Trực Tiếp

Về an toàn hàng hóa: FIFO an toàn hơn cho hàng có hạn sử dụng; LIFO không phù hợp với hàng dễ hỏng.

Về hiệu quả diện tích: Hệ thống hỗ trợ LIFO (drive-in, push back) thường có mật độ lưu trữ cao hơn hệ thống FIFO vì không cần tiếp cận hai phía.

Về chi phí vận hành: FIFO thường đòi hỏi thao tác phức tạp hơn (cần tiếp cận cả hai phía kệ); LIFO đơn giản hơn về mặt vận hành.

Về kế toán: FIFO cho lợi nhuận cao hơn khi giá hàng tăng (vì xuất giá cũ thấp hơn trước); LIFO cho lợi nhuận thấp hơn (xuất giá mới cao hơn — lưu ý: LIFO không được phép theo IFRS áp dụng tại Việt Nam).

Quy Tắc Lựa Chọn

Nguyên tắc đơn giản để quyết định: Nếu hàng có ngày hết hạn hoặc chất lượng giảm theo thời gian → bắt buộc FIFO. Nếu hàng đồng nhất, không có hạn dùng, và ưu tiên mật độ kho → LIFO có thể phù hợp hơn. Nhiều kho lớn kết hợp cả hai: FIFO cho khu dược/thực phẩm, LIFO cho khu nguyên vật liệu.

Liên Kết Long Quyền thiết kế hệ thống kệ hỗ trợ FIFO hoặc LIFO theo yêu cầu. Liên hệ: 0903422179, 0903412296, 0903434374.

Liên hệ tư vấn miễn phí:

FIFO Và LIFO Trong Kho Hàng: Chọn Phương Pháp Phù Hợp Với Từng Loại Hàng

FIFO (First In First Out – Nhập trước xuất trước) và LIFO (Last In First Out – Nhập sau xuất trước) là hai phương pháp quản lý hàng tồn kho cơ bản nhất. Lựa chọn đúng phương pháp không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng hàng hóa mà còn tác động trực tiếp đến chi phí kho và hiệu quả vận hành.

FIFO – Nguyên Lý Và Ứng Dụng

FIFO đơn giản là: hàng nào vào kho trước thì xuất trước. Nghe đơn giản nhưng thực hiện đúng FIFO trong kho lớn đòi hỏi thiết kế layout và hệ thống kệ phù hợp, kết hợp với WMS hoặc quy trình vận hành nghiêm ngặt.

FIFO bắt buộc với: thực phẩm tươi và đông lạnh (tránh hàng quá hạn); thuốc và dược phẩm (yêu cầu pháp lý); mỹ phẩm và sản phẩm chăm sóc cá nhân; hàng điện tử (tránh linh kiện lỗi thời); và bất kỳ hàng hóa nào có ngày sản xuất/hạn sử dụng.

Kệ hỗ trợ FIFO: Gravity flow racking (kệ trọng lực) tự nhiên thực hiện FIFO – hàng đẩy vào từ sau, lấy ra từ trước. Shuttle racking có thể cấu hình FIFO (nhập và xuất từ hai đầu khác nhau). Kệ pallet selective cũng làm được FIFO nếu nhân viên được đào tạo đúng và WMS hỗ trợ.

LIFO – Khi Nào Phù Hợp?

LIFO (hàng nhập sau xuất trước) ít được sử dụng hơn trong kho hàng vật lý, nhưng có những trường hợp phù hợp: hàng không có ngày hết hạn như vật liệu xây dựng, thép, gỗ; khi hàng mới nhất cần được xuất ngay để đáp ứng đơn hàng khẩn cấp; hoặc khi giá nguyên liệu tăng liên tục và doanh nghiệp muốn hạch toán chi phí hàng bán (COGS) theo giá nhập mới nhất để giảm lợi nhuận kế toán (trong bối cảnh thuế).

LIFO tự nhiên với kệ drive-in một đầu vào/ra: hàng nhập sau được đặt ở ngoài cùng, xuất trước khi cần lấy hàng. Đây là lý do kệ drive-in không phù hợp cho hàng có hạn sử dụng.

Phương Pháp FEFO – Tiêu Chuẩn Cho Thực Phẩm Và Dược Phẩm

Thực tế, nhiều ngành không chỉ cần FIFO đơn thuần mà cần FEFO (First Expired First Out – Hết hạn trước xuất trước). Hai lô hàng cùng loại nhưng hạn dùng khác nhau: FEFO yêu cầu xuất lô hạn ngắn hơn trước, bất kể nhập trước hay sau.

FEFO yêu cầu WMS theo dõi hạn sử dụng từng lô hàng và tự động chỉ định đúng vị trí kệ khi picking. Kết hợp với label rõ ràng trên từng pallet và quy trình scan barcode nghiêm ngặt, FEFO mới có thể thực hiện chính xác ở quy mô lớn.

Ảnh Hưởng Đến Thiết Kế Kho Và Hệ Thống Kệ

Quyết định FIFO hay LIFO ảnh hưởng ngay đến thiết kế kho: FIFO cần thông đạo ở cả hai đầu kệ (hoặc kệ chuyên dụng); LIFO có thể dùng kệ một đầu vào/ra tiết kiệm diện tích hơn. Xác định rõ phương pháp quản lý tồn kho ngay từ giai đoạn thiết kế để tránh phải cải tạo tốn kém sau này.

Long Quyến tư vấn thiết kế hệ thống kệ phù hợp với phương pháp quản lý tồn kho FIFO/LIFO/FEFO của từng doanh nghiệp. Giải pháp đúng từ đầu giúp tiết kiệm chi phí và đảm bảo tuân thủ yêu cầu ngành hàng.

Liên hệ tư vấn miễn phí: